Artikel uit Tijdloos, mei 2010
Tekst: Pascal Dewulf 

Odile Kinart voorstellen, is als appels onder een perenboom zoeken, de artistieke evidentie spreekt immers voor zich. De speelse lichtvoetigheid van haar sculpturen die zijn oorsprong vindt in precolumbiaanse kunst en oude Afrikaanse, houten beelden is ondertussen overbekend. Tussen expo's in Frankrijk, Spanje, de Verenigde Staten en Canada door treffen we Odile in haar atelier voor een intrigerend gesprek over kunst, eenvoud en bezieling. 

Odile Kinart ontvangt ons in haar kraakwitte expositie ruimte onder het dak van een stemmige villa met royale tuin voorzien van heel wat eigen werken van de kunstenares. Ze praat doordacht, zacht en met een duidelijke visie over wat kunst kan en niet kan zijn. Een kopje koffie en wat versnaperingen doen de rest. 

De werken van Odile Kinart hebben een erg herkenbare stijl die ondertussen prijkt op locaties wereldwijd. Die stijl vond ze naar eigen zeggen als bij toeval. Odile Kinart: “Ik ben geïnspireerd door precolumbiaanse kunst en ook door de oude Afrikaanse, houten beelden zoals je die aantreft in het museum van Tervuren. Etnische kunst trekt me aan, omdat ze sober en eenvoudig is, bijna kinderlijk, maar met een grote expressiviteit. Ook merk je aan dit soort kunst vaak dat de verhoudingen niet noodzakelijk kloppen maar je voelt vooral de scheppingsvreugde waarmee ze werden gemaakt. Kunst kan voor mij daarenboven alle kanten uit. Zo heb ik een zwak voor kitsch. Wat maakt het archetypische portret van de betraande zigeunerin dat in de jaren zestig zowat elke huiskamer sierde minder waardevol dan pakweg 'De Nachtwacht' van Rembrandt? 'Kitsch' is gewoon maar een woord, net zoals 'schilder' of 'intellectueel' dat zijn. Anders gezegd: het is het eigenlijke gevoel dat beeldtaal, woorden of proza oproepen die al of niet het verschil maken. Het gedicht van Judith Herzberg over een koppel dat in pyjama op een hotelkamer vertoeft waarbij de vrouw voorstelt om de knecht taart te laten brengen is één van mijn absolute favorieten. Die lichtvoetigheid, die humor, dat kinderlijk eenvoudige en het poëtische trekken me aan. Dat soort eenvoud wil ik ook in mijn beelden leggen.”

Vorm als leidraad
De sculpturen van Odile Kinart lijken telkens herleid tot de essentie. Dat heeft zo zijn redenen: Odile Kinart: “Mijn eerste beelden waren organischer. De individuen die erin figureerden hadden neusvleugels, vingers en tenen. Vrouwen hadden ook borsten. Vandaag werk ik echter veel gestileerder. Alle overbodige uitsteeksels en aanhangsels zijn verdwenen. Ik vind dat al die extra elementen niet echt moeten voor de sculpturen die ik wil creëren. Mijn sculpturen zijn figuratieve objecten waarin vormessentie de toon zet. Er moet als het ware een soort van stilzwijgende harmonie zijn tussen vorm en stijl. In een kunstwerk mag je de mooiste, meest diepzinnige inhoud trachten te evoceren, wanneer zulks niet gedragen wordt door een juiste vorm dan is kunst mislukt. Kunst kan ook op elk ogenblik transcenderen. Hetzelfde thema verwordt in het ene gedicht tot een smartlap en wordt in een ander gedicht aangrijpend, universeel of poëtisch. Het verschil zit niet in het onderwerp, maar in de keuze en dosering van woorden en pauzes. In beeldende kunst zijn volumes, belijning en vormspanning belangrijk. Het zijn die elementen die bepalen in welk deel van het artistieke spectrum je je bevindt. ”

 
Verstilde kunst 
Er dan is er die bevreemdende spanningsboog die zich meesterlijk tussen de kunstenares en haar werken in nestelt en die subtiel een glimp van de artieste lijkt te onthullen. Odile Kinart: “Ik heb een bijzondere fascinatie voor het 'verstilde' aspect in kunst. Ieder mens heeft voorkeuren of afkeuren die niet dienen gerechtvaardigd te worden. Ik hou van kindertekeningen, volkskunst, een in de vorm van een koffiepot gesnoeide buxus, oud speelgoed of vergeten stripfiguurtjes. Ik verdedig dat niet als kunstvorm, het is dit soort stijl dat beter bij mij lijkt te passen. Een mens heeft veel facetten, ik voel mij van nature aangetrokken door het speelse. Het is zeker niet zo dat men de kunstenaar kent door zijn werk. Je kan heel blije werken maken en toch heel somber zijn. Je kan in jouw werk als het ware iets uitdrukken waarnaar je verlangt maar wat je niet bent. Ik wil 'verstilling' uitdrukken, harmonie, lichte humor maar zelf ben ik een workaholic, gedreven en rusteloos. Ik beeld een toestand uit waarnaar ik verlang, maar die ik niet bezit.”

Fonkelnieuw en voortreffelijk 
Sinds kort ontwerpt Odile Kinart ook sculpturen in gekleurd glas en beschilderde hoofden in polyester. Compleet nieuw maar toch blijft de voortreffelijke stijl van de kunstenares onaangetast. Odile Kinart: “Ik werkte al jarenlang in brons maar qua kleurkeuze ben je dan erg beperkt. Je kan wel met patina spelen maar heel veel variaties heb je op dat vlak niet echt. Gaandeweg rijpte bij mij dan ook het idee om mijn sculpturen meer kleur te geven. Zo kwam ik bij glas als materiaal terecht. Ik kies daarbij voor felle kleurtjes als intens groen, maar ook diepblauw of fel bruin. De blijheid die mijn sculpturen typeert, wilde ik ook via kleuren tot leven brengen. Zowel met mijn sculpturen in gegoten glas als bij mijn fonkelnieuwe hoofden in polyester speelt kleur dan ook een belangrijk rol. De polyester hoofden laat ik daarenboven beschilderen door Lieve Claesen, een goede vriendin en docente aan de plaatselijke kunstacademie. De synergie die dat oplevert is alvast verbazend. De vormentaal in mijn werken blijft primeren maar krijgt door het aspect kleur alvast een extra dimensie.” 

Previous reviews

Wilde hartstocht, bezitsdrang en agressie ontgroeid.
Frans Boenders

Mijmeringen op een zondagnamiddag
Koen Vertessen

The Jouissance of Human Nature
Paula Gustafson - Visual arts critic for "The Georgia Straight” - Canada

Qui sont-ils, ces êtres primitifs d'un type monogénisme, presque monolithique, dans leur silence, qui scrutent la vie d'un regard méditatif et lumineux?
Thierry Sznytka - Arts Actualités Magazine - France

El mundo de sueños de Odile Kinart
L.P. Martinez

Gioioso Stupore per la Vita
Beba Marsano - Arte Mondadori - Italia

Wilde hartstocht, bezitsdrang en agressie ontgroeid.

In de beeldhouwkunst wil een ongeschreven regel dat elk beeld zijn specifieke materiaal vereist en ‘kiest’. Odile Kinart lapt die conventie vrolijk aan haar laars. Zij kiest de vormen, en die zouden in nagenoeg elk stevig materiaal hun aangename driedimensionale volume kunnen botvieren. Dat haar gestalten niet in hout, gietijzer of aluminium zitten en liggen heeft, vermoed ik, meer te maken met Odiles voorliefde voor de nobele stoffen marmer, zilver en brons dan met enig principe, exclusief denken of dogma. De technische finish van haar gelijkmoedig gestemde en getemde menagerie lijkt me trouwens zo vanzelfsprekend, dat je er verder weinig aandacht aan hoeft te besteden. Ware vormperfectie houdt niet van kabaal. Naadloze afwerking evenmin. En Odiles mannetjes, vrouwtjes en beestjes houden van stil, onopvallend genot; vandaar dat ik het woord getemd in de pen neem.

Getemd is niet tam! Odile heeft naar verluidt nog voor de klas gestaan en kent het verschil tussen een dompteur en een dictator. De eerste onderwijst en biedt de mogelijkheid tot hoger, kunstiger bestaan; de tweede onderdrukt en snijdt de weg af naar ontplooiing en zelfstandigheid.

De luitjes in Odiles universum hebben geleerd van het leven. Ze zijn hun wilde hartstocht, bezitsdrang en agressie ontgroeid. Wijs geworden, kijken ze niet langer op hun ongebreidelde verleden terug – maar alleen vooruit. In rustig vertrouwen en onarrogant zelfvertrouwen. Mét dezelfde evidentie die ook hun vormen kenmerkt.

Het werk van Odile Kinart klopt als een bus. De buitenkant past precies om de binnenkant. Geen reden meer tot onrust en gejaagdheid. Valt het ook u op dat deze, in hun seksuele differentie tevreden mensen liefst zitten of liggen? Staan rijmt op eigenwaan: elke verwijzing aan een gesticulerende retor is hun vreemd. Maar àls ze uit hun luie stoel, sofa of bad verrijzen is het om te dansen. Niet extatisch of dionysisch, maar gewoon, bedaagd, getemd.

Alleen kalmte kan deze dolgedraaide wereld redden.

Frans Boenders

Mijmeringen op een zondagnamiddag

De bronzen beelden van Odile Kinart bekijken je met een wat raadselachtige monkellach. Ze zitten in een zetel of liggen in bad. Altijd in een comfortabele houding die perfect past bij een zomerse zondagnamiddag. De nogal groot uitgevallen hoofden hebben een bijna gestileerde strakheid maar zijn uitgesproken expressief. Er straalt een rust van uit. Rust en harmonie. Het is duidelijk van de gezichten af te lezen dat de figuren iets prettigs beleven. Misschien luisteren ze wel naar een klaviertrio, de postume nocturne van Franz Schubert bijvoorbeeld. Hoewel dit eigenlijk niet kan. Vrijwel geen van de figuurtjes beschikt over oren. Elk detail dat de aandacht van het geheel kan afleiden wordt geweerd. Bovendien vloeken ze lichtjes met de volmaakte schoonheid. Odile Kinart geeft de indruk dat ze het beeld van de zogenaamde perfecte mens, met het catwalksilhouet en de superman-allures, bewust ondergraaft. Een sympathieke afwijking van het geprefereerde en door de media hardnekkig gepresenteerde mensbeeld.

Het werk van Odile Kinart reist de wereld rond. Je vindt het in tientallen galerijen en op tentoonstellingen in zowat gans Europa; België, Nederland, Duitsland, Frankrijk, Zwitserland en Italië. Ook in private collecties in Japan, de Verenigde Staten en zelfs in het Nederlands koningshuis. Eigenlijk is dit niet eens zo verwonderlijk. Terwijl iedereen zich rept om als eerste aan te komen, ook buiten de sportvelden, lijken haar beelden wel te stammen uit een tijd toen de dagen trager waren dan vandaag. Net zoals schrijven het denken vertraagt, vertragen de beelden van Odile Kinart de blik. Misschien is dat wel de reden waarom ze zo universeel zijn en gegeerd. Ze nodigen uit tot schier onuitputtelijke mijmeringen op een luie zondagnamiddag, liefst meer dan een keer per week.

Koen Vertessen

The Jouissance of Human Nature

Odile Kinart's chubby sculptures push embonpoint dangerously near the edge of caricature. Her dumpling plump figures with disproportionately large heads have the huggable appeal of children's toys. Like affable cartoon characters, they appear to while away their lives playing innocent touch-me games or lounging together in tubs and on beds. Their naive nudity seems to suggest that the artist's concern is merely the simple pleasures of human relationships and scenes of amiable domesticity.

Beneath these insouciant bed and bath narratives a more nuanced syntax can be discerned. Similar to lyrical works by Joan Miró and Pablo Picasso, Kinart's bronze figures build on the tensions of male/female coupling and sexual vitality. The Belgian artist's sculptures contrast the prosperous dimensionality of bourgeoise family values with the explicit sensuality of rounded hips and burnished skin; a surface/depth polarity in which politeness prevails and voluptuousness is celebrated.

All that's missing is a sense of desire. The figures' benign faces, rendered identically on all of the sculptures, neither divulge nor display. In fact, their righteously demure facades deny the procreative possibilities implicit in lusty bodies.

Conceptually, Kinart's sculptures invert public/private fictions. By sublimating carnality under the comfort of affectionate gestures  a hand on a thigh, a parental embrace  she reveals the jouissance of human nature.

Paula Gustafson - Editor of “Artichoke: Writings about the Visual Arts” - Visual arts critic for "The Georgia Straight”  - Canada

Qui sont-ils, ces êtres primitifs d'un type monogénisme, presque monolithique, dans leur silence, qui scrutent la vie d'un regard méditatif et lumineux?

Déroutantes et pourtant tellement sympathiques, les sculptures d'Odile Kinart sont un joli pied de nez, un coup de griffe, aux certitudes d'une société trop bien rangée. Car derrière l'apparente béatitude de ses personnages au repos se profile une oeuvre richement pensée, qui apporte une contrepartie aux trépidations d'un XXIème siècle décidé à oublier la nature humaine au profit du luxe technologique. D'ailleurs, l'harmonie de cette statuaire étrange révèle une sorte de paix intérieure qui, à son corps défendant peut-être, se rapproche de la pensée taoïste, de cette notion de sagesse suprême orchestrée autour du Yin et du Yang. C'est précisément cet état de passivité que l'artiste suggère à travers la simplicité de stylisation et la relaxation des postures. Le stéréotype des visages lisses, les corps dévêtus, contribuent à mettre en exergue un besoin évident d’intemporalité. Aussi bien d'hier que de demain, cette statuaire qui refuse de défendre les canons d'une beauté monopoliste, préfère flirter avec la pureté de formes arrondies.

Les personnages aux gestes alanguis, surmontés d’une tête volumineuse, ne manquent pas de caractère expressif. L'importance du nez, l'étroitesse de la bouche et la proéminence du regard, contribuent a créer une curieuse impression de mystère et de surprise. Qui sont-ils, ces êtres primitifs d'un type monogénisme, presque monolithique dans leur silence, qui scrutent la vie d'un regard méditatif et lumineux? Au repos ou au bain, allongés ou assis, presque toujours en couple, ils interpellent de leur nonchalante candeur bienheureuse. L'apparente banalité de ces scènes dérobées au quotidien permet d'éclairer l'importance et la préciosité de ces gestes simples de la vie que les malheureux terriens trop stressés ne prennent, hélas, plus le temps de voir.

Odile Kinart séduit de la discrétion d'une caresse, de la douceur de ces ambiances qui restituent l'incroyable connivence qui peut unir les êtres. Quelques détails de leurs attributs sexuels, quelques rondeurs discrètes, font la différence entre la masculinité et la feminité, pour que l'anecdote distille une tendresse évocatrice et émotionnelle qui influence l'ensemble de l'oeuvre. Cette aubade au bonheur et à la sérénité révèle l'emergence d'une démarche intellectuelle riche de spiritualité, capable de s'émanciper d'un art précolombien et africain qui a largement influencé le parcours de l'artiste. Odile Kinart préfère interpréter la beauté formelle primitive pour écrire avec passion, un discours à la fois antique et contemporain, qui détourne la réalité avec un sens de l'observation qui puise sa force aux sources des plaisirs de la vie et de l'amour.

Thierry Sznytka - Arts Actualités Magazine - France

El mundo de sueños de Odile Kinart

El secreto del éxito de Kinart tiene mucho que ver con los valores universales, que la artista nos cuenta. Muchos occidentales sienten la obligación de luchar por objetivos cada vez mayores, pero en su interior se esconde una lucha existencial sobre la verdadera necesidad de conseguir esto. Con el idioma de la escultura, Kinart expresa con su arte una forma de vida desenfadada. Esto agrada a muchas personas.

Kinart sabe disfrutar como nadie de las pequeñas cosas de la vida. Por ejemplo de una tarta de frutas recién hecha junto con un aromático y humeante café, o del sol de una tarde de verano en un jardín extraordinariamente cuidado.

En su obra aparezcan muchas veces camas, bañeras y barquitos flotantes. Por supuesto estos elementos tienen un significado simbólico, libremente se puede asociar a la felicidad sin preocupaciones.

Sus creaciones pueden parecer naíf y blandas, de hecho, sus creaciones son una protesta silenciosa a los ideales de belleza que los medios nos pretenden imponer.

L.P. Martinez

Gioioso Stupore per la Vita

Singole o in coppia, i tratti somatici indifferenziati, le caratteristiche sessuali appena accennate, gli occhi aperti - anzi spalancati - a dire il loro gioioso stupore per la vita, le figurine in bronzo patinato di Odile Kinart assomigliano a idoli totemici.
Piccole, piene, senza età, dalle rotondità levigate e lucenti e dalla carnalità esuberante, ribaltano con ironia i canoni tradizionali della bellezza, svincolate come sono da ogni stereotipo imposto dal cinema, dalla moda, dalla pubblicità. I personaggi sereni e rasserenanti dell'artista fiamminga, ai quali si affianca anche un folto, fantasioso bestiario, sono I'archetipo stesso della bellezza.
In questi uomini e donne si stratificano immagini di culture lontane. Come le terrecotte funerarie etrusche - il Sarcofago degli Sposi, ad esempio - e quelle precolombiane dell'America centrale, che tanto hanno influenzato anche l'immaginario di Fernando Botero.

Beba Marsano - Arte Mondadori - Italia